Authenticiteit en massagetherapie

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest

“To be nobody-but-yourself in a world which is doing its best, night and day, to make you everybody but yourself—means to fight the hardest battle which any human being can fight—and never stop fighting.”

E.E. Cummings  

Authenticiteit als massagetherapeut

Deze blog is geschreven door Maura Menegatti. Zij studeert dit jaar af van de opleiding massagetherapeut. Een van de opdrachten van de opleiding massagetherapeut is om een aantal thema’s te onderzoeken. Eén van deze thema’s is authenticiteit. Hieronder lees je de bevindingen van Maura over dit thema en de relatie tot het vak van massagetherapeut.

De etymologie van de term “authenticiteit” is te vinden in het oude Griekse woord “αὐϑεντικός” en het laat-Latijnse woord ‘authentĭcus’. Het betekent ‘auteur’, ‘degene die zelf doet’. De term is een combinatie van ‘autòs’ en ‘entòs’, ‘zichzelf’ en ‘binnen’. Het verwijst dus, in diepere zin, naar ons ware innerlijk, die verder gaat dan hoe we willen overkomen of denken te zijn.

De brede betekenis is ‘gezag hebben over zichzelf’. Wat betekent het gezag over zichzelf hebben precies? Vele disciplines, waaronder de filosofie, hebben eeuwenlang het begrip ‘authenticiteit’ besproken. Van Plato en Socrates tot Aristoteles en later de existentialisten, veel denkers hebben zich afgevraagd wat een mens ‘trouw aan zichzelf’ maakt en hoe het mogelijk is om in het dagelijks leven authentiek te zijn.

In meer moderne tijden bespraken existentialisten het concept van authenticiteit als het bestaan dat de ware innerlijke realiteit van het individu weerspiegelt. Deze wordt gekenmerkt door de singulariteit, wat er mogelijk is, en de pijnlijke keuze die er bij hoort. Dit alles staat tegenover het valse gevoel van zekerheid van een niet authentiek bestaan geleid volgens een saaie, dagelijkse routine van een oppervlakkig leven dat op hypocriete wijze de sociale verwachtingen weerspiegelt.

Nietzsche

Ook Friedrich Nietzsche argumenteert dat authenticiteit dichter bij het innerlijke wezen staat volgens het Dionysische ideaal (waar de mens het individuele zelf overwint, dat is het ‘principium individuationis’) om het natuurlijke in zichzelf naar boven te halen, typisch van de vitale impuls, de creativiteit, het verlangen gevangen in zijn meest instinctieve en pre-rationele aspect.

Wat deze beelden uit verschillende tijdperken met elkaar gemeen hebben, is dat alle auteurs de authenticiteit definiëren binnen een scala van consistentie tussen iemands innerlijke en diepe wereld (met al zijn overtuigingen, waarden, regels, voorkeuren) en de manier waarop dezelfde persoon zich in de buitenwereld gedraagt.

Een meer hedendaagse opvatting definieert authentiek als dat wat ‘het waar is, oftewel niet vals, niet vervalst, en dat men als zodanig kan bewijzen of, nog dieper, de ware aard of overtuigingen van een persoon vertegenwoordigt; om trouw te zijn aan zichzelf en in het bewustzijn van iemands roeping’ (verschillende bronnen).

Sartre

De Franse filosoof Jean-Paul Sartre voegt aan het begrip authenticiteit het begrip verantwoordelijkheid en, wellicht nog belangrijker, vrijheid toe: ‘Hij die authentiek is, neemt de verantwoordelijkheid om te zijn wat hij is en erkent zichzelf vrij om niet te zijn wat hij niet is’ (Jean-Paul Sartre).

Het lijkt erop dat authenticiteit een kwaliteit van het wezen is. Maar is het een aangeboren of een aangeleerd kwaliteit? En is het onveranderlijk of kan het worden toegepast zoals het uitkomt?

Brown

Een bekende auteur, Brene Brown, stelt dat ‘authenticiteit niet iets is wat wij wel of niet hebben. Het is een uitoefening – een bewuste keuze van hoe wij willen leven’. Wat de auteur bedoelt is dat authenticiteit een keuze is, of nog beter een ‘verzameling van keuzes’ (Brené Brown) die samen van iemand, dag in dag uit, een authentiek wezen maken, in plaats van een aangeboren eigenschap of iets wat een mens heeft of niet.

In de maatschappij waarin wij leven is het te veel geaccepteerd (of beter een sociale aanbeveling) om zich aan te passen, om mensen te pleasen en de verbinding met ons ware zelf en onze behoeften te verliezen, met als gevolg dat wij niet meer gewend zijn om ons innerlijke kompas te volgen en dat te vertrouwen als de beste gids door het leven die wij kunnen vinden.

De maatschappelijke druk op mensen begint vroeg in de tijd: niet alleen de ouders stellen en handelen op basis van de verwachtingen die zij van hun kinderen hebben, maar het hele schoolsysteem is in wezen gebaseerd op de homogenisering van de eigenaardigheden van het kind en op de onderdrukking, hoe zacht dan ook, van hun natuurlijke neigingen ten gunste van een meer sociaal functionerend en acceptabel model. Wat en mens moet doen, meestal in een later stadium van het leven, wanneer hij zich realiseert dat er een ontkoppeling is tussen wat hij van binnen voelt en wat hij van buiten laat zien, kan worden samengevat als het volgende: om te kiezen voor authenticiteit en voor zichzelf, is het noodzakelijk om ‘los te laten wie wij denken (of verteld worden) dat wij moeten zijn en te omarmen wie wij werkelijk zijn’ (Brene Brown).

De auteur zelf onderscheidt enkele praktijken die het individu helpen op de weg naar authenticiteit. Deze praktijken kunnen worden samengevat als de acceptatie van imperfectie en het cultiveren van de kennis dat wij voldoen, wat resulteert in een gevoel van saamhorigheid en de praktijk van compassie (voor de onze en van de anderen gebreken). Naar mijn mening zijn er enkele essentiële voorwaarden, zoals oprechtheid en toewijding, en de moed om in contact te komen – en te blijven – met onszelf.

Leven met het ware ik

Een wetenschappelijke paper uit 2015, geschreven door een groep onderzoekers van Harvard, Columbia en Northwestern Universities , bewees dat deelnemers die vonden dat ze niet-authentiek zijn, in tegenstelling tot degene die zich wel authentiek voelen, zich meer als immoreel en onzuiver beschreven. De onderzoekers hebben ontdekt dat als mensen zich niet authentiek gedragen, zij meer een gevoel van discomfort hebben meestal geassocieerd met immoraliteit. Authentieke mensen komen in diepe verbinding met wie ze zijn en wat zij willen.

Het vermogen om meer in overeenstemming met hun ware ik te leven is het resultaat van enkele duidelijk herkenbare gewoontes. Empathie en zelfverzekerdheid zijn daarvan de meest relevante gezien het doel van dit paper.

Authenticiteit en massagetherapie

Door in te zoomen op de betekenis van dit belangrijke concept voor het beroep van massagetherapeut en voor mezelf als persoon, denk ik dat authenticiteit een praktijk is die men moet verwelkomen en integreren in het leven, door een bewuste keuze te maken om elke dag te zijn wie men is, om te blijven kiezen voor wie men is en om (zelfopgelegde) verwachtingen en normen los te laten.

Het betekent actief kiezen voor het luisteren naar de innerlijke stem, het volgen van het eigen lef, het vertrouwen in de felt sense (zoals het Eugene T. Gendlin het bedoelt) om de beste adviseur te zijn voor de richting die men moet gaan.

Voor een (massage)therapeut zou het zich kunnen vertalen in het vermogen om grenzen te stellen en deze te respecteren, zelfs als dat betekent dat zij geconfronteerd wordt met cliënten die andere verwachtingen hebben en de therapeut een “rol” opdringen. Het is het vermogen om eventueel “nee” te zeggen, of om heel eerlijk te zijn over de eigen reikwijdte en mogelijkheden.

Aan de andere kant opent authenticiteit de deuren naar een zeer diepgaand pad dat vooral wordt getekend door empathie. Empathie is een essentieel kenmerk om in contact te kunnen komen met anderen. Ook hier begint de reis bij het zelf, want het is onmogelijk ‘met de anderen invoelen’ als het contact met het zelf er niet is.

Maura Menegatti

Massagetherapeut sinds 2020

Gerelateerd lesaanbod

Het thema authenticiteit komt terug in de cursus therapeutische vorming en de opleiding massagetherapeut waarin je op zoek gaat naar jouw  ontwikkeling tot authentiek therapeut.

2 reacties op “Authenticiteit en massagetherapie”

  1. Ik heb dit hoofdstuk met veel interesse gelezen. Ik lees me in het vak an massage-therapeut in, omdat ik me wil omscholen van leerkracht hierheen. En deze authenciteit is wel zo essentieel in beide vakken. Zelf leer ik elke dag bij.
    Enthousiaste groet van Grace

    1. Stefan van Rossum

      Beste Grace,

      Wat leuk. Ja het is een onderwerp waar je uren over kan filosoferen en waar je in dit vak echt ook aandacht aan moet geven. Ik mag altijd de verslagen hierover lezen en elke keer komen er weer nieuwe en interessante inzichten en quotes voorbij.
      Leuk dat je je wilt omscholen.

      Groet,
      Stefan

Geef een antwoord