fbpx
    • Sinds 1998
    • 1000+ cursisten
    • Al vanaf €145,-
    • SNRO geaccrediteerd
  • Energetisch lichaamswerk is er in vele vormen. Vaak wordt de chakrapsychologie of -filosofie gebruikt. Chakra’s hebben hun oorsprong in de Ayurveda; een eeuwenoude Indiase leer. Onze chakra-expert Merel Drlling legt uit wat chakra’s en energetisch lichaamswerk zijn.

    De chakra’s en het chakrasysteem zijn onverbrekelijk verbonden met de theorie en de praktijk van de yoga. De betekenis van het woord yoga (letterlijk “juk”) is samengaan of verbinden. Yoga is een praktisch en filosofisch systeem om het sterfelijke zelf met zijn goddelijke natuur van zuiver bewustzijn te verbinden. In de niet-dualistische tantrische traditie werden de chakra’s en kundalini integraal onderdeel van de yogafilosofie. Het woord tantra betekent letterlijk ‘weefgetouw’ en verwijst naar het weven van afzonderlijke draden tot een tapijt van heelheid. Op die manier worden binnen het chakrasysteem de polariteiten van geest en materie, geest en lichaam, hemel en aarde, het vrouwelijke en mannelijke tot een samenhangend systeem verweven.

    Kennis nemen en leren omgaan met het chakrasysteem en het beïnvloeden daarvan door middel van aanraking en massage, geven ons als aankomend masseur of massagetherapeut een middel om een bijdrage te kunnen leveren aan onze eigen persoonlijke groei als ook de groei van de cliënt onder onze handen.
    Het werken met chakra’s betekent dat wij (nadat wij inzage hebben gekregen in onze eigen patronen/afweren) onze cliënt de mogelijkheid bieden hen inzicht te geven en misschien zelfs te bevrijden van oude patronen (ook wel conditionering of ‘pijnlichaam’ genoemd) die beperkend zijn voor het welbevinden van de mens.

    energetisch lichaamswerk

    Energetisch lichaamswerk en Ayurveda

    Volgens de leer van de Ayurveda zijn microkosmos en macrokosmos één (atman/brahman). Alle eigenschappen van het universum zijn in de mens terug te vinden en omgekeerd bevat het universum alle eigenschappen van de mens.
    Het woord “chakra” komt uit het Sanskriet en is letterlijk te vertalen met ‘wiel’ of ‘schijf’. Je zou het kunnen omschrijven als een wervelend wiel van energetische activiteit. Energie die uitstraalt of uitvloeit vanuit de belangrijkste zenuwknopen die zich vertakken vanuit de wervelkolom. Er zijn zeven van deze wielen, opgestapeld in een kolom van energie die zich uitstrekt van de onderrug tot aan de kruin. Deze zeven wielen zijn de hoofdchakra’s. Er zijn veel meer (kleinere) chakra’s in onder andere handen en voeten, vingertoppen en schouders maar deze laten we buiten beschouwing.
    Het chakrasysteem ontstond meer dan vierduizend jaar geleden in India. Zo werd over dit systeem geschreven in de Rig-Veda (één van de in totaal vier oudste en heiligste Hindoegeschriften) en de ‘Maitri-Upanishads (zij bevatten de essentie van de Veda’s). Ook kun je lezen over de chakra’s in de Yogasutra’s van Patanjali (stammend uit de tweede eeuw voor Christus). De yogasutra’s bestaan uit fundamentele teksten in de literatuur van de yoga.

    energetisch lichaamswerk

    Yoga is een discipline die mentale en lichamelijk oefeningen voorschrijft om het individuele (het Atman) en het goddelijke (het Brahman) samen te brengen.

    Introductie van de chakra’s in het westen vond plaats door een vertaling van de Chat-Cakra-Nirupana (1577) door de Engelsman Arthur Avalon (The Serpent Power 1919) .

    Chakra’s zijn geen stoffelijke entiteiten, ze kunnen niet worden vastgehouden. Toch hebben ze een krachtige uitwerking op zowel het lichaam als de geest. Net zoals emoties onze ademhaling, hartslag en stofwisseling kunnen beïnvloeden, zo beïnvloeden de activiteiten in de chakra’s onze klierprocessen, de vorm van ons lichaam, chronische fysieke kwalen, onze gedachten en ons gedrag. Door yoga, massage, ademhalingsoefeningen en meditatie kunnen wij onze chakra’s beïnvloeden en hiermee onze (geestelijke en lichamelijke) gezondheid.

    De chakra’s vormen tezamen een structuur die de polariteiten hemel en aarde met elkaar verbindt. Elke stap omhoog (richting kruin) gaat van een duidelijk omlijnde trillingsstaat naar een hogere, subtielere en vrijere vorm. Elke stap omlaag (richting aarde) brengt ons bij vorm en vastheid. Aangezien er bij de chakra’s zeven niveaus horen en de regenboog zeven kleuren telt, wordt de langzaamste trilling of golflengte van zichtbaar licht (rood) in verband gebracht met het eerste chakra. De snelste, kortste golf (violet) met die van het kruinchakra. Elk van de andere kleuren stelt de stappen ertussenin voor.

    Merel Drilling
    Wil je meer weten of horen over chakra’s van Merel? Luister dan deze Esoterra podcast.

    Energiewerk; wat is het?

    Waarom heet energiewerk ‘werk’? Ik denk dat dit komt omdat je juist voor dit subtiele aanvoelen best wat voorbereiding en inzet nodig hebt. Werk dus. Om te komen waar je wilt zijn. Hier deel ik enkele anekdotes uit mijn energiewerk en energetische opleidingen.

    Jaren geleden deed ik met mijn vriendin een energetisch spelletje. We zaten naakt op bed achter elkaar. Om de beurt deden we onze hand net boven de huid ergens op de rug. De ander moest dan raden waar die hand was. Fysiek kon je dus niks voelen, maar het experiment was of je het toch kon ervaren. Ik was aan de beurt en ik had het verkeerd; haar hand had ze een tijdje rechtsboven gehouden en ik gokte links midden. We kletsten wat verder toen ze opeens gilde: “Kijk dan!!!” Wat bleek? Op de plek waar ze een minuut lang haar hand net boven mijn huid had gehouden was nu duidelijk een rode plek ontstaan.
    Wat ik hier zo bijzonder aan vond was dat ik het misschien fout gegokt had, maar dat mijn lijf het dus wel gemerkt had. Mijn huid werd rood op de plek waar zo even een hand boven had gezweefd. Mijn hoofd wist dat niet, mijn lijf dus wel.

    Energetische healing, reiki, reading…

    Voor mij het bewijs dat energiewerk, Reiki, healing of hoe je het ook noemt echt effect heeft. Ik zat toen al op een healing cursus en het grootste obstakel bleek, net als met deze oefening, mijn hoofd. Energie voelt zo subtiel aan dat je zo maar jezelf voor de gek kunt houden en dat je kunt twijfelen aan wat je voelt. Het belangrijkste met energiewerk is vertrouwen op wat je voelt. Misschien dat het daarom energiewerk heet. Je moet echt aan de bak. Werken aan je zelfvertrouwen.
    Een ander moment waarop mijn vertrouwen werd getest was in een healing klas van een opleiding energiewerk, het CICO. Het CICO bestaat niet meer maar was in de jaren ’90 een grote school met volle klassen. Zo zaten we in een cirkel van een mens of 30. Van de aanwezigen waren er gemiddeld twee mannen en de rest vrouwen. Ik was nog een jong broekie en bijna altijd de jongste van de klas. De opdracht was nu om te voelen waar iemand energie of healing nodig had. Een van de cursisten vertelde over haar zus zonder te zeggen wat er aan de hand was. Wij moesten voelen waar in het lijf er iets zat wat ‘schoongemaakt’ diende te worden.

    energiewerk

    Een grote borst

    Ik zag een grote borst voor me. “No way dat ik dat in deze vrouwengroep ga delen! Wat zullen ze wel van mij denken, oversekste jongeman! Zitten we hier serieus te doen, komt hij aan met zijn flauwe opmerkingen.” De kring ging rond en iedereen vertelde wat ze binnen kregen aan informatie of energie. Ik riep maar linkerknie en daarna gingen we intunen op haar zus en ervaren of we iets van contact of healing voelden. Na de sessie vertelde de vrouw wat er met haar zus aan de hand was. Borstkanker!

    Zo ontwikkelde ik door schade en schande mijn intuïtie en kon ik deze steeds scherper afstellen en vertrouwen dat wat ik binnenkreeg klopt.

    Energiewerk is vertrouwen

    Een van de lastige dingen hierbij is vertrouwen op jezelf. Veel mensen die hoog sensitief zijn hebben eerst vooral last van hun grote mate van sensoriek. Ze nemen alles over en schermen zich af waardoor hun vermogens minder scherp worden. In (onze) opleiding holistische energetische therapie leer je juist dit talent te gebruiken als grote kracht en toegevoegde waarde. Je leert energie te voelen en te beheersen. Daarbij is je lijf je grote anker. Door goed in je lichaam aanwezig te zijn, blijf je gegrond en ‘vlieg je niet weg’ met alle subtiliteiten die er zijn. Voor mij was het lichaam nog meer bewonen de grootste opdracht in het begin. Zo kon ik nog beter voelen wat van mij was en wat van de ander is.

    Het is belangrijk om zuiver te werken en als je zelf het instrument bent is dat altijd een uitdaging. In onze opleiding holistisch energetisch therapeut besteden we daar uiteraard veel aandacht aan.

    Stefan van Rossum

    Over lichaamsbewustzijn

    lichaamsbewustzijn

    Dat we als levende wezens een lichaam hebben is evident en volkomen logisch; je staat ermee op en je gaat ermee naar bed. Je stopt er eten in, wat er weer uit gaat. Je beweegt ermee en het verandert gedurende je leven met je mee (of je nu wilt of niet). We denken er eigenlijk nooit bij na. Het is er gewoon. Dat is lichaamsbewustzijn!

    Maar in Engeland werd een man op een (voor hem) vreselijke dag wakker en hij voelde zijn lijf niet meer. Het is moeilijk in te denken wat dat betekent. Je bent je continue (onbewust) gewaar van je lijf. Je voelt je voeten op de grond of je billen op de stoel. Ik voel nu mijn handen typen. Als je zo meteen opstaat om een glas thee te halen voelt je lijf dat het opstaat en stap voor stap naar de keuken loopt.
    Deze man, Ian Waterman, voelde niks meer. Niet dat hij zijn pyjama aan had, dat ie in bed lag en dat zijn rechterarm rechts van zijn romp lag.

    Lichaamsbewustzijn en Proprioceptie

    Je lichaam zit vol met receptoren die zorgen voor proprioceptie. Proprioceptie is volgens Wikipedia “het vermogen van een organisme om de positie van het eigen lichaam en lichaamsdelen waar te nemen. Het woord proprioceptie komt van de Latijnse woorden proprius en perceptie (zelfwaarneming).” In je spieren, je huid, je fascia, je gewrichten overal zitten receptoren die direct aan je hersenen doorgeven wat ze ervaren. Ze hebben onder anderen namen als de lichaampjes van Golgi, Ruffini, Pacini. De een voelt de druk op de huid, de ander de temperatuur of ze voelen de spanning van pezen en spieren. Nooit over nagedacht, maar zo weten je hersenen dus dat je de trap oploopt.

    Interoceptie en neuroceptie

    In je lijf heb je overigens ook allerlei receptoren die zorgen voor je interoceptie. Daarmee voel je dus dat je naar de wc moet of dat je een opgeblazen gevoel hebt. Je voelt je hart kloppen of je longen ademen. Zo kun je gewoon over straat lopen zonder luier want je weet wanneer je een toilet moet bezoeken.

    Neuroceptie, om het lijstje af te maken, is een term die Stephen Porges gebruikt bij zijn polyvgaaltheorie. Hij heeft het over een verzameling van signalen die je onbewust oppikt en onbewust verwerkt. Heb je het idee dat iets niet pluis is of dat iemand achter je naar je staat te kijken? Neuroceptie!

    Waar kan ik u mee helpen?

    Wat ik in mijn praktijk vooral merk(te) is dat veel mensen niet zo’n sterke proprioceptie meer hebben. Die voelen de chronische spanning in hun nek niet, zij voelen alleen de hoofdpijn die het veroorzaakt. Sommige onderruggen zijn koud en voelen doods aan. Klanten willen meer druk met mijn elleboot op hun levator scapula (de schouderbladheffer) “want het is pas effectief als het pijn doet”. En ik zeg dat niet om te veroordelen hoor (we verdienen er goed aan); ik ben bij een deadline voor een column of artikel ook meer aanwezig in mijn laptop dan in mijn ademhaling. Maar het is wel een kwaal van deze tijd; zoveel indrukken of activiteiten buiten ons die ons ‘uit ons lijf’ halen.

    Lichaamsbewustzijn; je lijf is van jou

    Als kind zat er bij mij in de klas een jongetje die altijd zat te dromen en nogal klungelig en onhandig was. Daar werd ie ook mee gepest. Nu denk ik; had de jongen geholpen met zijn proprioceptie! Als ie wat meer zijn lijf had ervaren, zou hij steviger in zijn lijf hebben gestaan. Thomas Metzinger (Duits filosoof) onderzocht iets anders interessants.

    Er is een onderzoek, ‘de plastic hand’, waarbij je echte hand onder tafel ligt en een plastic hand ligt op de tafel. Vervolgens stijken ze beide handen met een kwastje. Je ziet dus de kwast over de plastic hand gaan en je voelt de kwast op je hand. In de volgende stap gaan ze met ‘jouw’ plastic hand verder en als ze er met een hamer op slaan, reageer je alsof het je echte hand is. Zijn conclusie: het ik is een continue proces van ons brein. Nu denken we dat dit ons lijf is, maar die ervaring van ons ik is continue in verandering en loopt niet altijd 1 op 1 gelijk met je fysieke lijf. Denk bijvoorbeeld ook aan fantoompijn.

    lichaamsbewustzijn

    Lichaamsbewustzijn en range of motion

    Robert Schleip is een van de grondleggers van de Rebalancing maar werd wetenschapper omdat hij nieuwsgierig was naar alle claims over waar massagetherapie allemaal goed voor zou zijn. Nu is hij één van de meest vooraanstaande onderzoekers op het gebied van fascia en heeft hij diverse boeken geschreven. Hij onderzocht onder andere de bewegingsruimte van de schouders en armen. De zogeheten ‘Range of Motion’ (ROM), oftewel hoe ver kan ik mijn armen strekken? Zoals het een goed vakidioot betaamt deed hij dat onderzoek op bijzondere wijze. Eerst strekten ze hun armen langs hun hoofd om te kijken hoe ver de armen en handen kwamen. Daarna gingen ze in volledige narcose en lieten ze hun armen en handen langs hun hoofd leggen. Tussen de eerste en de tweede meting zat nogal een verschil. Onder narcose kwamen de armen verder. Hierdoor concludeerden zij dat de armen verder konden rekken dan ze dachten! Als je je armen strekt en je bent minder flexibel zul je eerder een signaal, van je receptoren, krijgen dat het wat stug en stijf aanvoelt. Ga je nog iets verder dan kan het pijn gaan doen en zul je besluiten te stoppen. Met bijvoorbeeld yoga kun je door te blijven ademen en ‘erbij te blijven’ de boel wat oprekken. Zo vergroot je de ROM én je lichaamsbewustzijn.

    Ogen als receptoren

    Ian Waterman heeft in de loop der tijd zijn lijf gedeeltelijk teruggekregen door te kijken wat hij doet. Hij kijkt waar ie zijn voeten neerzet en waar hij zijn rechterhand naar toe wil brengen. Heel zorgvuldig zet hij zijn kopje thee en stapt hij in bed. Zodra het licht uitgaat, is hij zijn lichaam kwijt.

    Dit artikel over lichaamsbewustzijn is eerder verschenen in Massage Magazine, geschreven door Stefan van Rossum.

    Opleidingen die op dit thema aansluiten zijn:

    Klankschaaltherapie of klankschaalmassage?

    Klankschaaltherapie of klankschaalmassage is een ontwikkelde methode om de trillingen van klankschalen en gongs op het lichaam over te dragen. Hierbij worden, vanuit de ontstane diepte-ontspanning, harmonisering en ordening bewerkstelligd, zodat spierspanningen en energieblokkades kunnen worden opgelost.

    Hoe werkt klankschaaltherapie?

    Na een informatief voorgesprek volgt de klankmassage, waarbij de klankschalen, rond en op het lichaam, door zacht aanslaan op een natuurlijke manier de structuur van vitale lichaamsdelen lostrillen. Daardoor kunnen vastgezette spanningen worden losgelaten. De klankschalen worden op strategische plekken op het lichaam geplaatst en door bewegingen in het auralichaam kan de energiebalans worden hersteld. Op deze manier wordt men zich “als instrument” bewust, wat nodig is om goed afgestemd te zijn. De duur van een klanksessie is 45 tot 60 minuten.

    Werkingsprincipe

    De werking is gebaseerd op natuurkundige wetten. Laat je bijvoorbeeld een steen in het water vallen, dan ontstaan er golfjes, die zich door het hele water verspreiden. Zo wordt elke watermolecuul in beweging gezet, zowel horizontaal als verticaal. Tijdens een klankmassage gebeurt er als het ware hetzelfde met ons lichaam, dat ook voor ca. 80% uit water bestaat. Met hun veelvuldige frequenties en zachte trillingen zorgen de klanken voor harmonie in alle cellen op fysiek niveau.

    Wanneer we onderhevig zijn aan stress en disharmonie, zijn we vatbaar voor ziektes en dit beïnvloedt onze levenskwaliteit waardoor we ons gespannen en moe kunnen voelen. Het ontbreekt ons dan aan levensenergie en enthousiasme. Emotionele instabiliteit, slapeloosheid, verkramping, ademhalingsstoornissen en verstoring van de stofwisseling kunnen het gevolg zijn.

    Na de behandeling is er tijd voor een nagesprek om de ervaringen tijdens de klankmassage mee te delen. Zo kunnen ook aandachtspunten voor de volgende behandeling worden besproken en genoteerd. Wanneer er een aantal klanksessies nodig zijn om de spanningen of afweer in de verschillende lagen van onze lichaam en geest vrij te maken, spreken we van klankschaaltherapie (dit onderwerp komt overigens ook aan bod in de opleiding holistisch energetisch therapeut.

    Over Erik Karsemeijer

    De in Hilversum geboren Erik Karsemeijer is musicus, docent en klanktherapeut . Vanuit een klassieke achtergrond en vele omzwervingen in de jazz- en geïmproviseerde muziek, ontwikkeld tot multi-instrumentalist en boventoon-kunstenaar.
    • Privé muziekonderricht in Hilversum.
    • 1972 – 1979 Werkzaam als inspeciënt bij de Ned. Omroep Stichting.
    • 1980 – 1984 Studiomusicus en programmamaker voor NOS- en platenproducties.
    • 1983 – 1988 HBO Studie Ericksoniaanse Hypnotherapie en NLP – ITH Amsterdam
    • Gastdocentschap Jungiaans Opleidingscentrum SUW Nijmegen
    In de ’80 en ’90er jaren werkzaam als percussionist bij diverse muziekformaties, orkesten en als studiomuzikant. Bespeelt veel traditionele instrumenten uit Zuid Amerika, Afrika en Azië en treedt ook op als improviserend vocalist met als specialisatie boventoonzang. Volgde een 4-jarige studie in muziekmeditatie en Zijnservaring bij de Duitse Zen-leraar Michael Vetter.
    • 1995 – Oprichting eigen Opleidingsinstituut ‘Studio KlankKleur’
    • 2001 – Certificering HBO studie Psychopathologie en Neurologie (ECP-registratie) en verdiept zich vanuit het sjamanistisch wereldbeeld, in de relatie tussen klank en vorm.
    • 2003 – Certificering Klankmassage-Therapie en docentschap Peter Hess –Instituut in Duitsland, en sinds 2007 geautoriseerd om deze methodiek in Nederland te doceren.
    Erik geeft boventoonzangles en muziekmeditatie via verschillende instanties; Concerten met gongs, klankschalen, percussie en boventoonzang, Verzorgen van seminars over de helende kwaliteiten van klank aan o.a.: muziekscholen, new age centra, yogascholen, instanties voor mentaal en fysiek gehandicapte mensen, hospices, spirituele scholen en culturele instellingen.
    • Studio-opnames voor CD producties voor uiteenlopende projecten.
    • Vertellingen in woord en klank, met schrijver Hans Hagen, scholen, bibliotheken en theaters.
    • Solo-Boventoon-concerten en concert-lezingen op locaties in de Benelux.
    • Duo-concerten met Martin Tervoort, saxofoons, basklarinet. ‘Duo Pogen’.
    • Concerten ‘Morphic Noice’ met o.a. Ernst Osterveld, componist, hybrid instrumentalist.
    Werkt zowel met groepen als individueel aan stem- en klankbewustzijn. Drijft een praktijk voor Psycho- Klanktherapie betreffende hulp d.m.v. stressreductie bij overspanning, traumaverwerking en groeiprocessen.


    Zie voor meer informatie www.klankkleur.nl
    Contact: info@klankkleur.nl

    Wie is Robert Muts?

    Robert Muts heeft een zestiental jaren verschillende facetten van de reguliere en alternatieve geneeskunde bestudeerd. Na zijn opleiding voor Fysiotherapie, studeerde hij aan de beroepsopleidingen voor Osteopathie, Traditionel Chinese Medicin (TCM), Homeopathie en Integrale Geneeskunde. Daarnaast heeft hij cursussen gevolgd in Ayurveda, Podologie, Electro-acupunctuur, neuraaltherapie en Tibetaanse geneeskunde.
    Hij is directeur van het college voor Osteopathie Sutherland te Amsterdam, waar Osteopathie in voltijd en deeltijd gedoceerd wordt. Hij doceert anatomie, fysiologie, embryologie, filosofie en osteopathie in het viscerale bereik.

    Robert Muts is oprichter en directeur van het Integraal Medisch Centrum te Amsterdam. Een centrum voor diagnostiek en therapie gericht op de integratie van complementaire geneeswijzen. Tevens is hij oprichter en directeur van de Academie voor Mesologie. Deze vijfjarige beroepsopleiding is gericht op de integratie van reguliere geneeskunde en complementaire geneeswijzen.

    Voort is Robert Muts ook nog president of the Osteopathic European Academic Network (OsEAN), waar een dertigtal scholen voor Osteopathie samenwerken.
    Nu richt hij zich op effectonderzoek naar de werkzaamheid van verschillende complementaire geneeswijzen.
    integraalmedischcentrum.nl/

    Embodiment; aanwezig zijn in je lichaam

    ‘Embodiment’, een woord wat ik de afgelopen weken zo vaak tegenkwam dat het begon op te vallen. In mijn werk is het geen onbekend woord en is het ook niet vreemd dat we hier Engelse woorden voor gebruiken. We gebruiken embodiment, body&mind, inner grounding, etcetera. Het Nederlandse woord voor embodiment is belichaming. Soms dekken Engelse woorden de lading net wat beter maar belichaming klinkt mij ook heel erg mooi in de oren. Maar laten we eens de materie induiken. Wat betekent embodiment of hoe ervaar je je lichaam?

    Proprioceptie, interoceptie en neuroceptie

    Je lichaam zit vol met receptoren die zorgen voor proprioceptie. Proprioceptie is volgens Wikipedia “het vermogen van een organisme om de positie van het eigen lichaam en lichaamsdelen waar te nemen. Het woord proprioceptie komt van de Latijnse woorden proprius en perceptie (zelfwaarneming).”
    In je spieren, je huid, je fascia, je gewrichten overal zitten receptoren die direct aan je hersenen doorgeven wat ze ervaren. Ze hebben onder andere namen als de lichaampjes van Golgi, Ruffini, Pacini. De één voelt de druk op de huid, de ander de temperatuur, of ze voelen de spanning van pezen en spieren. In je lijf heb je overigens ook allerlei receptoren die zorgen voor je interoceptie. Daarmee voel je dat je naar de wc moet of dat je een opgeblazen gevoel hebt. Je voelt je hart kloppen of je longen ademen. Zo kun je gewoon over straat lopen zonder luier want je weet wanneer je een toilet moet bezoeken.
    Neuroceptie, om het lijstje af te maken, is een term die Stephen Porges gebruikt bij zijn polyvgaaltheorie. Hij heeft het over een verzameling van signalen die je onbewust oppikt en onbewust verwerkt. Heb je het idee dat iets niet pluis is of dat iemand achter je naar je staat te kijken? Neuroceptie!

    “Toen ik met elf maanden werd afgestaan ter adoptie, verloor ik niet alleen mijn moeder, maar ook mezelf.”

    Embodiment; aan den lijve ervaren

    Embodiment betekent voor mij een uitnodiging om zo aanwezig mogelijk te zijn in je lichaam. Dat is niet vanzelfsprekend. In mijn eigen leven heb ik dat ‘aan den lijve’ ervaren. Toen ik met elf maanden werd afgestaan ter adoptie verloor ik niet alleen mijn (biologische) moeder, maar ook mezelf. Een natuurlijk (overlevings)mechanisme die voor velen bekend is; dissociatie. Volgens de polyvagaaltheorie schakelt je zenuwstelsel automatisch terug naar een overlevingsstand die we geërfd hebben van onze evolutionaire voorouders (reptielen en eenvoudige organisme) en dat is uit je lijf stappen, je sensoriek zoveel mogelijk uitschakelen, een complete ‘shut down’. Wachten tot het over is of zorgen dat je met zo min mogelijk pijn aan je einde komt.
    Een prachtig, nuttig systeem wat eenmaal ontstaan, een vast mechanisme kan worden. Iets waar veel getraumatiseerde mensen last van hebben. Bij mij werd het een patroon waar ik bij tijd en wijle maar moeilijk onderuit kwam. Alles wat spannend was zorgde ervoor dat ik niet helemaal mezelf kon ervaren. Als ik terugkijk bedenk ik me dat mijn dissociatie zich vooral ontwikkelde in mijn pubertijd. Ik vond het lastig om discussies aan te gaan of om met mensen in de kroeg een gesprekje aan te gaan omdat ik helemaal uit contact met mezelf en dus mijn omgeving was.


    Praten met meisjes, vooral als ik ze leuk vond, was veel te spannend en dus onmogelijk. Had ik een conflict met iemand dan was ik nog weken bezig om te bedenken hoe ik met de situatie had moeten omgaan. Veel mensen dachten dat ik als jonge twintiger de hele dag zat te blowen omdat ik zo afwezig overkwam maar dat was niet het geval. Ik had geen drugs nodig om ‘te spacen’ in afwezigheid. Veel van die periode was ik fysiek aanwezig maar voor de rest zat ik in een droom- of fantasiewereld. Een wereld waar ik soms heel moeilijk uitkwam.

    Wat maakt je meer embodied?

    De neiging om te dissociëren is nog steeds goed ontwikkeld bij me, maar door veel therapie en lichaamswerk heb ik het contact met mijn lijf terug. Een bijzondere ervaring van mijn lijf was het moment dat ik mijn biologische moeder weer ontmoette. We hadden afgesproken in een park in Eindhoven waar ik op een bankje moest wachten tot ze kwam. Ik zag aan de andere kant van de vijver een mevrouw lopen die mijn kant op kwam. Op een gegeven moment kreeg ik door dat dit mijn moeder was. Toen ze enkele meters voor me was, leek het alsof mijn lijf doorkreeg dat het mijn moeder was. Mijn lijf rende op de vrouw af, mijn buik begon hevig te schudden en we vlogen huilend in elkaars armen.
    Ik heb wel eens gelezen dat de bacteriën in je buik, je microbioom van moeder op kind worden doorgegeven. En mijn buik begon zo hevig te schudden dat het voelde alsof die bacteriën hun moeder weer voelden aankomen. Na de eerste emotionele, fysieke ontmoeting herpakten we onszelf en gingen we ergens koffie drinken. Voor het eerst hoorde ik haar verhaal. Een verhaal wat ik op de weg terug voor grote delen al vergeten was. Ik was er toch niet helemaal bij en misschien mijn moeder ook niet.

    Uit je hoofd, in je lijf

    Een trauma klinkt altijd heel groot en er gebeuren uiteraard ook gruwelijke dingen, maar kleine dingen kunnen ook een grote impact hebben. Als baby zijn kleine dingen sowieso grote zaken. Even geen eten krijgen is voor een wezentje zonder tijdsbesef en totale afhankelijkheid veel indrukwekkender dan voor een volwassene. En langdurig niet de voedende ondersteuning van je ouders voelen kan ook als traumatisch worden ervaren. Uit onderzoek blijkt dat deze kinderen uiteindelijk een veel ongezondere leefstijl krijgen, meer met criminaliteit in aanraking komen en minder oud worden.

    Een gedissocieerde samenleving

    Als je om je heen kijkt zie je een samenleving met een enorme behoefte aan dissociatie. Alcohol, drugs, pijnstillers. Maar ook de bioscoop, de tv, alle social media, halen ons min of meer tijdelijk uit ons lijf. De lijst van verslavingen (met als doel dissociatie) is enorm en zorgt altijd voor een tijdelijke onthechting uit het hier en nu. Ook activiteiten die op het eerste gezicht juist heel ‘embodied’ lijken zoals sporten kunnen door of over het lichaam heen gaan. Vaak wordt sport als gezond gezien maar vooral topsport is meestal ongezond voor het lijf en kan ook een vorm van uit je lijf gaan zijn.

    Wat als je je lijf niet kan voelen?

    Dat we als levende wezens een lichaam hebben is evident en volkomen logisch; je staat ermee op en je gaat ermee naar bed. Je stopt er eten in, wat er weer uit gaat. Je beweegt ermee en het verandert gedurende je leven met je mee (of je nu wilt of niet). We denken er eigenlijk nooit bij na. Het is er gewoon. Maar in Engeland werd een man op een (voor hem) vreselijke dag wakker en hij voelde zijn lijf niet meer. Het is moeilijk in te denken wat dat betekent. Je bent je continue (onbewust) gewaar van je lijf. Je voelt je voeten op de grond of je billen op de stoel. Ik voel nu mijn handen typen en jij voelt nu dat je een blad vasthoudt. Als je zo meteen opstaat om een glas thee te halen voelt je lijf dat het opstaat en stap voor stap naar de keuken loopt. Deze man, Ian Waterman, voelde niks meer. Niet dat hij zijn pyjama aan had, dat ie in bed lag en dat zijn rechterarm rechts van zijn romp lag.

    Embodiment als proces

    Een ander interessant fenomeen is het gegeven dat het ervaren van je lijf niet helemaal gelijk hoeft te lopen met je fysieke lichaam. Volgens de Duitse filosoof Thomas Metzinger moeten we het lichaam zien als een concept wat continue van lichaamservaring kan veranderen. Als voorbeeld haalt hij ‘het rubberen hand onderzoek’ aan waarbij je echte hand onder tafel ligt en een plastic hand op de tafel. Vervolgens strijken ze beide handen met een kwastje. Je ziet dus de kwast over de plastic hand gaan en je voelt de kwast op je echte hand. Bij de volgende stap gaan ze met ‘jouw’ plastic hand verder en als ze er met een hamer op slaan, reageer je alsof het je echte hand is. Zijn conclusie: het ik is een continue proces van ons brein. Nu denken we dat dit ons lijf is, maar die ervaring van ons ik is continue in verandering en loopt niet altijd 1 op 1 gelijk met je fysieke lijf. Denk bijvoorbeeld ook aan fantoompijn. Volgens Metzinger leven we in een egotunnel. Wat we zien noemen we de werkelijkheid maar het beeld wat we zien is discutabel en subjectief. Vandaar de metafoor tunnel.

    Embodiment als levenspad

    Het heeft me enige tijd gekost en mijn vrouw merkt direct aan mijn gedrag als ik het weer te druk heb. Dan wordt ik weer wat minder aanwezig en vergeet ik gedag te zeggen of waar ik mijn telefoon heb gelaten. Maar juist door mijn start ben ik een expert geworden in dissociatie en heb ik inmiddels ook veel ervaring met de antagonist; embodiment!
    Inmiddels ben ik al vele jaren directeur van een opleidingsinstituut in massagetherapie, lichaamswerk en vele andere methodes die mensen begeleidt in het zoveel mogelijk aanwezig zijn in je lichaam. In de opleiding body & mind en de opleiding lichaamsgericht therapeut zitten de meest effectieve methodes en technieken waar ik zelf veel profijt van heb gehad. Daarbij hebben we ook gekeken wat de basisprinicipes zijn van een goed therapeut. Een vraag die ik ook steevast stel aan mijn gasten in de Esoterra podcast.
    Heb ik me zelf inmiddels gevonden? Vast niet, maar ik ben mezelf ook niet meer kwijt!

    Stefan van Rossum

    Huid op huid

    Deze foto kwam ik laatst weer tegen. Het is de foto van mijn eerstgeboren zoon, een paar uur na de bevalling. De bevalling ging met wat complicaties gepaard dus mijn vrouw moest naar de operatiekamer. Ik kreeg de opdracht om m’n shirt uit te doen en mijn zoon op mijn borst en buik te leggen. “Huid op huid is het beste voor de baby” zei de verpleegster. Zo heb ik als kersverse vader samen met mijn eerste zoon zijn eerste uur van zijn leven doorgebracht. Helemaal alleen in de kamer totdat mama weer terugkwam. Eén van de mooiste momenten van mijn leven!

    Ik ga het veel beter doen dan mijn vader!

    Bij de geboorte van een kind wordt ook een moeder en een vader geboren. Als nieuwe ouder nam ik me voor om alles “veel beter te doen dan mijn vader”. Knuffelen deden we thuis niet en daar zal ik van mijn generatie niet de enige in zijn. Zo was het gewoon! Gevoelens voor elkaar tonen? Doe niet zo gek. Ga wat nuttigs doen!

    Zoogdieren

    Natuurlijk had ik als mens (zoogdier) wel die behoefte, dus nu ik vader werd zou ik mijn kinderen wél knuffelen en ze dagelijks vertellen dat ik van ze hou. Ja, ik zou het helemaal anders aanpakken; liefde, genegenheid, warmte, alles.
    Als je kijkt naar andere zoogdieren kunnen we nog heel wat leren. Allemaal zitten ze continu aan elkaar, helemaal als er een nieuw familielid wordt geboren. De moeder likt en zoogt het kind en uit onderzoek blijkt dat dit niet alleen voor het kind belangrijk is. Ook de moeder heeft dit nodig om zich te hechten aan haar kind. Gebeurt dat niet, dan is de band moeilijk te herstellen en kunnen de zoogdieren niet hun natuurlijke rol weer oppakken.

    Mijn vader

    Laatst hoorde ik wat mijn vader als kind met zijn ouders had meegemaakt. Best traumatische zaken. Dingen waarover tijdens zijn leven nooit werd gesproken. Zo ging dat vroeger. Ik realiseerde me dat mijn vader mij een veel veiliger opvoeding heeft gegeven dan hij zelf had gekregen.
    En zo kan ik, dankzij mijn vader, een ‘betere’ papa zijn.

    Bedankt pap!

    embodiment

    Stefan van Rossum

    Wie is Huco Leopold?

    Huco Leopold MMT (1959) werkt parttime in zijn eigen praktijk voor manuele therapie (volgens de Utrechtse School) in Amstelveen. Hij is als docent verbonden aan de School voor manuele therapie Nederland (SMTN) en aan AXCEN Scholing en onderzoek.
    Voor Huco is de anatomie een leermeester en inspiratiebron. Een motto is: “Om iets van het menselijk bewegen en van de functie van gewrichten te kunnen begrijpen is een goed inzicht in de vorm ervan
    noodzakelijk.” Dit motto geldt nog meer als het om het behandelen van mensen met houdings- of bewegingsklachten gaat.
    Aan de SMTN doceert hij – naast praktijkvakken over behandeltechnieken – ook de functionele anatomie van gewrichten. In het college ‘Functionele anatomie van enkel en voet’ komen de vragen aan de orde: welke evolutionaire ‘ontwerpregels’ zijn toegepast op enkel en voet? Als iemand loopt; welke bewegingen vinden er dan plaats in de gewrichten van enkel en voet? Wat is de rol van de vorm van die gewrichten daarbij; welke rol spelen spieren, pezen en banden; welke rol spelen bewegingen in knie en heup; welke rol speelt de verplaatsing van het lichaamszwaartepunt? Pas als hierover enige duidelijkheid bestaat kan worden begonnen met het ontwerpen en toepassen van een behandeling van mensen met ‘loopproblemen’
    Hij is co-auteur van een tweetal wetenschappelijke artikelen over de effectiviteit van manuele therapie en fysiotherapie bij mensen met nekklachten.

    Huco Leopold

    Mijn interview met Manu Keirse over rouw en verlies voor de laatste podcast van het jaar 2021 is een prachtige afsluiter van een seizoen vol fascinerende gasten en onderwerpen. We hebben dit jaar allerlei onderwerpen besproken; trauma, relaties, liefde en nog veel meer. Over rouw en verlies hebben we het nog niet gehad. Daarover sprak ik met Manu Keirse. Als klein jochie werd hij al gefascineerd door rouw en verlies. Als misdienaar moest hij mee met de dominee voor de laatste riten. Zo zag hij de impact van rouw. Nu is hij emeritus hoogleraar, doctor, psycholoog en dé expert op het gebied van rouw. Hij heeft talloze boeken geschreven over rouw en verlies.

    Feestmaand

    Qua timing is dit onderwerp goed om aan het begin van de feestmaand te bespreken. Want veel mensen gaan de feestdagen in met iemand die ze verloren hebben. Ik heb altijd geleerd om daar tijdens de feestdagen vooral niet over te praten want het moet gezellig zijn. Maar dat kunnen juist de dagen zijn dat het gemis het grootst is. Mensen zitten meer thuis en zijn uit hun dagelijkse routine en er is de Kerst zonder de overledene die er vroeger wel altijd tussen zat.

    Luisteren

    Manu Keirse raadt ons aan om wel over de overledene te praten of ze te benoemen en ze de ruimte te geven. Erover praten of beter gezegd er over laten praten want bij rouw is er maar één ding belangrijk: luisteren!
    Dé belangrijkste communicatievaardigheid die we hebben: luisteren. Rouw wordt door iedereen anders aangegaan en daarom is het zaak te luisteren waar en hoe de rouwer erbij zit en wat er nodig is.
    Als je iemand hebt die met rouw of verlies te maken heeft en er zelf moeilijk mee komt geeft de heer Keirse de volgende tip:

    Een bloem opent zich als de zon schijnt en volgt de zon de hele dag. Als het s’avonds donker is sluit de bloem zich weer. Tot dat de zon weer begint te schijnen. Wees de zon voor die persoon!

    We hebben niet geleerd om met rouw om te gaan en we stoppen het allemaal liever weg. Van professional tot familielid. Maar we weten dat dingen wegstoppen niet gaat en dat je daar alleen maar groter leed en pijn creëert. Heb je zelf met rouw en verlies te maken? Wees dan de zon voor jezelf. Geef je zelf iets waar je warm van wordt.

    Zonnige feestdagen toegewenst

    Stefan van Rossum


    PS: link naar de podcast van Manu Keirse over rouw en verlies

    Manu Keirse is emiritus hoogleraar, doctor in de geneeskunde, klinisch psycholoog. Daarnaast dé specialist in België en Nederland als het over verdriet, verlies en de laatste levensfase gaat. Van zijn boeken zijn wereldwijd al vele honderdduizenden exemplaren verkocht.

    Tijdens het lezen van het boek ‘Helpen bij verlies en verdriet’ ontdekte ik dat ik nog veel te weinig wist van rouw of er bewust mee omging. Het boek opende mijn ogen over hoe we met rouw omgaan maar vooral ook hoe we er mee om zouden kunnen (moeten) gaan.
    Wat in dit gesprek vooral naar boven komt is dat rouw voor iedereen weer een andere beleving is en dat het daarom essentieel is om goed te luisteren.
    Luisteren, luisteren, luisteren… en dank aan Manu Keirse voor dit prac

    Liever de video of de blog met Manu Keirse?

    Mijn interview met de schrijver Keirse over rouw en verlies voor de laatste podcast van het jaar is een prachtige afsluiter van een seizoen vol fascinerende gasten en onderwerpen. We hebben dit jaar allerlei onderwerpen besproken; trauma, relaties, liefde en nog veel meer. Over rouw en verlies hebben we het nog niet gehad. Daarover sprak ik met Manu Keirse. Als klein jochie werd ie al gefascineerd door rouw en verlies. Als misdienaar moest hij mee met de dominee voor de laatste riten. Zo zag hij de impact van rouw. Nu is hij emeritus hoogleraar, doctor, psycholoog en dé expert op het gebied van rouw. Hij heeft talloze boeken geschreven over rouw en verlies. Qua timing is dit onderwerp goed om aan het begin van de feestmaand te bespreken.
    Het boek wat ik gelezen heb voor dit interview heet ‘Helpen bij verlies en verdriet’ en is een van de beste boeken die ik afgelopen jaar gelezen heb; een aanrader dus!

    × Hoe kan ik je helpen?